Schwammberger, Bennewitz i Schwerhoff – oprawcy z przemyskiego gestapo

. II Wojna Światowa – czas próby Schwammberger, Bennewitz i Schwerhoff – oprawcy z przemyskiego gestapo * Marcin Duma Okres II wojny światowej,to najtragiczniejsza karta naszej historii narodowej. Pomimo tego,że od tych tragicznych wydarzeń upłynęło tak wiele czasu, wśród  Polaków tamte straszne dni pozostaną na zawsze w pamięci. Co roku we wrześniu obchodzimy rocznicę wybuchu…

„Aby umarli raz jeszcze powstali …” – wspomnienia z przemyskiego getta

Okruchy pamięci Wspomnienia z przemyskiego getta Aby umarli raz jeszcze powstali … Według powszechnego spisu ludności z 1931 roku w Przemyślu mieszkało 17 326 Żydów (co stanowiło 33,9 proc. ludności). Przed wrześniem 1939 roku liczba ich wzrosła do 18 tysięcy.  16 lipca 1942 roku zarządzeniem komisarza miasta Bernharda Giesselmanna utworzono w przemyskie getto. Prowadziły do…

Jak lekarze z przemyskiego szpitala chcieli ocalić małego Izzaka

Okruchy pamięci Jak lekarze z przemyskiego szpitala chcieli ocalić małego Izzaka Początek tej historii miał miejsce w 1943 roku, a koniec na dwa lub trzy miesiące przed wyzwoleniem miasta. Pewnej nocy 1943 roku wieźli Niemcy na platformie drogą biegnącą wzdłuż Sanu koło Zakładu Braci  Albertynów ciała Żydów pomordowanych w getcie by je pod osłoną ciemności…

Jak rodzina Banasiewiczów uratowała piętnastu Żydów

Historie Sprawiedliwych Jak rodzina Banasiewiczów uratowała piętnastu Żydów z przemyskiego getta Wieś Orzechowce pod Przemyślem. Jakiś czas przed wybuchem II wojny światowej osiedlają się tutaj Franciszek (1884-1954)  i Magdalena (z d. Lenar) Banasiewicz (1884-1957). Poznali się i pobrali gdzieś pod  Tarnopolem. Potem po kilku przeprowadzkach trafili do Orzechowiec, w rodzinne strony Magdaleny. W Orzechowcach mieszkał brat…

Herman Lieberman – kobieciarz i polityk

Postacie z historii Herman Lieberman … kobieciarz i polityk Herman Lieberman przyszedł na świat w Drohobyczu, w rodzinie zasymilowanych Żydów. Studiował prawo we Francji, skąd został wydalony za działalność socjalistyczną. Doktorat z prawa uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim. Z ramienia PPSD zasiadał w austro-węgierskim parlamencie. W czasie wojny walczył jako oficer w Legionach. Sprzeciwiał się autorytarnym…

Helena Deutsch i Ołena Kulczycka

Postacie z historii Helena Deutsch … oraz cień dozorcy Horaka Chcieli, w minionym już roku, mieszkańcy dawnej kamienicy Giżowskich upamiętnić w formie tablicy pobyt w tym miejscu Heleny Deutsch – sławnej uczennicy Freuda. Niestety. Spotkali się z odporem ówczesnego Prezydenta Miasta – Roberta Chomy. Nie da rady, nie przewidziano w budżecie miasta na to środków.…

Herman Lieberman – adwokat i socjalista

Postacie z historii Herman Lieberman … przemyski adwokat i socjalista  Gdy we wrześniu 2012 roku, wniesiono pod obrady przemyskiej Rady Miasta projekt uchwały dotyczący nazwania jednej z ulic Przemyśla imieniem Hermana Liebermana, jeden z radnych wniósł ostry sprzeciw. Według niego, choć zasługi i związki z Przemyślem H. Liebermana zdawały się być niewątpliwe, to jego skłonność – oczywiście…

Przemyski świat Izaaka Feldera

Okruchy pamięci Przemyski świat Izaaka Feldera  i „Losy przemyskich Żydów” Tomasza Machaja Holokaust (Shoah), słowo, które przeraża, paraliżuje, które dźwięczy w uszach krzykiem niewinnych ofiar. Słowo … a wraz z nim liczby. Setki, tysiące, miliony pomordowanych. Liczby, których nie można ogarnąć wyobraźnią jeśli staramy się za nimi ujrzeć konkretnych ludzi. Rebeka, Izaak, Pesia, Samuel, Lucia, Aron…

Maurycy Axer. Najsłynniejszy adwokat

Postacie z historii Maurycy Axer. Najsłynniejszy adwokat II RP.* Szymon Jakubowski Bronił w najtrudniejszych sprawach kryminalnych i politycznych okresu międzywojennego. Słynął jako najlepszy mówca sądowy. Najgłośniejszym procesem w którym występował była „sprawa Gorgonowej”. Gwiazda polskiej palestry zginęła w czasie Holokaustu. Być może w czasie ucieczki z transportu do obozu zagłady.     Maurycy Axer urodził…