Jakub Haas – maszynista Najjaśniejszego Pana

Ciekawostki historyczne/Tematy żydowskie Jakub Haas – zapomniany maszynista Najjaśniejszego Pana „W Przemyślu zmarł przed tygodniem człowiek, który w historii dawnej monarchii austro-węgierskiej odegrał pewną rolą. Człowiek, w którego ręku spoczywał niejednokrotnie los starego cesarza Franciszka Józefa.”   Taką oto wiadomość podały w lutym 1935 roku niektóre gazety krajowe. Rzecz tyczyła się niejakiego Jakuba Haasa -…

Oprawcy z przemyskiego gestapo

. II Wojna Światowa – czas próby Schwammberger, Bennewitz i Schwerhoff – oprawcy z przemyskiego gestapo * Marcin Duma Okres II wojny światowej,to najtragiczniejsza karta naszej historii narodowej. Pomimo tego,że od tych tragicznych wydarzeń upłynęło tak wiele czasu, wśród  Polaków tamte straszne dni pozostaną na zawsze w pamięci. Co roku we wrześniu obchodzimy rocznicę wybuchu…

A. Mandel – wspomnienia z przemyskiego getta

II Wojna Światowa Wspomnienia z przemyskiego getta Aby umarli raz jeszcze powstali … Według powszechnego spisu ludności z 1931 roku w Przemyślu mieszkało 17 326 Żydów (co stanowiło 33,9 proc. ludności). Przed wrześniem 1939 roku liczba ich wzrosła do 18 tysięcy.  16 lipca 1942 roku zarządzeniem komisarza miasta Bernharda Giesselmanna utworzono w przemyskie getto. Prowadziły…

Jak w przemyskim szpitalu chciano ocalić małego Izzaka

II Wojna Światowa / Tematy żydowskie Jak lekarze z przemyskiego szpitala chcieli ocalić małego Izzaka Początek tej historii miał miejsce w 1943 roku, a koniec na dwa lub trzy miesiące przed wyzwoleniem miasta. Pewnej nocy 1943 roku wieźli Niemcy na platformie drogą biegnącą wzdłuż Sanu koło Zakładu Braci  Albertynów ciała Żydów pomordowanych w getcie by…

Kołnierzyki, manszety … czyli o fabryce Leona Gansa

Ciekawostki historyczne Kołnierzyki i manszety … czyli o fabryce Leona Gansa Istniała na początku wieku w Przemyślu, na ulicy Mokrej, jedyna w Galicji fabryka bielizny i pralnia parowa. Zajmowała się ona głownie produkcją kołnierzyków, manszetów (czyli inaczej – mankietów), a właścicielami jej byli panowie Rapaport, Löwental i Leon Gans. W mieście, gdzie przemysłu było jak…

Jak rodzina Banasiewiczów uratowała piętnastu Żydów

Historie Sprawiedliwych Jak rodzina Banasiewiczów uratowała piętnastu Żydów z przemyskiego getta Wieś Orzechowce pod Przemyślem. Jakiś czas przed wybuchem II wojny światowej osiedlają się tutaj Franciszek (1884-1954)  i Magdalena (z d. Lenar) Banasiewicz (1884-1957). Poznali się i pobrali gdzieś pod  Tarnopolem. Potem po kilku przeprowadzkach trafili do Orzechowiec, w rodzinne strony Magdaleny. W Orzechowcach mieszkał brat…

Herman Lieberman – kobieciarz i polityk

Postacie z historii Herman Lieberman … kobieciarz i polityk Herman Lieberman przyszedł na świat w Drohobyczu, w rodzinie zasymilowanych Żydów. Studiował prawo we Francji, skąd został wydalony za działalność socjalistyczną. Doktorat z prawa uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim. Z ramienia PPSD zasiadał w austro-węgierskim parlamencie. W czasie wojny walczył jako oficer w Legionach. Sprzeciwiał się autorytarnym…

Helena Deutsch i Ołena Kulczycka …

POSTACIE Z HISTORII Helena Deutsch i Ołena Kulczycka  … czyli kulturowy mikrokosmos dawnego Przemyśla Na przełomie wieków „Na wzgórzach nad prawym brzegiem Sanu wznosiły się wielkie, szare pudła, czyli budowle potężnej austriackiej twierdzy z działami skierowanymi na wschód; fortyfikacje, koszary, magazyny amunicji. U stóp góry zamkowej – stare miasto z godnym uwagi rzymskokatolickim kościołem katedralnym,…

Herman Lieberman – adwokat i socjalista

Postacie z historii Herman Lieberman … przemyski adwokat i socjalista  Gdy we wrześniu 2012 roku, wniesiono pod obrady przemyskiej Rady Miasta projekt uchwały dotyczący nazwania jednej z ulic Przemyśla imieniem Hermana Liebermana, jeden z radnych wniósł ostry sprzeciw. Według niego, choć zasługi i związki z Przemyślem H. Liebermana zdawały się być niewątpliwe, to jego skłonność – oczywiście…