Tadeusz Pawlikowski – dyrektor teatru we Lwowie, człowiek „do krańcowości niejednolity”

POSTACIE Z HISTORII Tadeusz Pawlikowski jako dyrektor teatru we Lwowie Tadeusz Pawlikowski, syn Heleny z Dzieduszyckich i Mieczysława, urodził się 9 listopada 1861 w Medyce. Jego dziad, Gwalbert Józef, założył w Medyce bibliotekę, był botanikiem i historykiem sztuki. Ojciec, literat i dziennikarz, uczestnik powstania styczniowego, był jednym z założycieli i redaktorów liberalno-demokratycznej „Nowej Reformy”. Młodszy…

Jubileusz Jakuba Baumgartena i nauczanie religii mojżeszowej w przemyskich szkołach

POSTACIE Z HISTORII / TEMATY ŻYDOWSKIE Jubileusz pracy Jakuba Baumgartena i nauczanie religii mojżeszowej w przemyskich szkołach Wydaje się, że w powszechnej świadomości panuje przekonanie, iż w okresie autonomii galicyjskiej dzieci żydowskie mogły pobierać naukę z zakresu religii mojżeszowej wyłącznie w chederach, jesziwach czy domach prywatnych. Faktem jest, że dla Żydów ortodoksyjnych „(…) jedynym godnym…

Artur Malawski (1904-1957) wybitny kompozytor rodem z Przemyśla

POSTACIE Z HISTORII Artur Malawski (1904-1957)  kompozytor z Przemyśla Anna Durkacz-Foremska Artur Malawski urodził się 4 lipca 1904 r. w Przemyślu, a ochrzczono go już 31 lipca w kościele katedralnym. Mieszkał w domu przy ul. Władycze 12 [1] (obecnie 6). Jako dziecko dorastał w utalentowanej i umuzykalnionej rodzinie. Ojciec – Marian, z zawodu zarządca podatkowy…

Leon Sapieha, goryle i kły słonia czyli safari w Kongu Belgijskim

POSTACIE z HISTORII Leon Sapieha, goryle i kły słonia czyli safari w Kongu Belgijskim Leon Sapieha urodził 19 grudnia 1883 r. w Krasiczynie, jako syn Władysława i Elżbiety z Potulickich Sapiehów.  Ze wszystkich dzieci Władysława, to właśnie Leon miał odznaczać się w młodości najbardziej nieokiełznanym temperamentem, a później barwną biografią. Po zaliczeniu i nie ukończeniu trzech…

Dr Ludwik GROSFELD – adwokat, społecznik i polityk rodem z Przemyśla

Postacie z historii Dr Ludwik Grosfeld  – adwokat, społecznik i polityk rodem z Przemyśla* Ludwik Otto Grosfeld, urodził się 26 października 1889 r. w Przemyślu, w rodzinie żydowskiego kupca, ajenta i urzędnika asekuracyjnego Izydora Grosfelda i Barbary z d. Blumenfeld (córki Joachima i Chawy). Pierwsze klasy szkoły powszechnej Ludwik Grossfeld ukończył prawdopodobnie w domu, ucząc…

Dowódca Orląt Lwowskich – brygadier Czesław Mączyński

Postacie z historii Dowódca Orląt Lwowskich  – brygadier Czesław Mączyński z Kaszyc pod Przemyślem Lucjan Fac Chlubną, zaszczytną miał kartę w dziejach niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej. Czy w czasie wojen kozackich, kiedy nieprzejrzane tłumy czerni kozackiej i tatarskiej waliły utartymi szlaki, by zmóc go, czy w czasie wszystkich wojen tureckich i zagonów tatarskich, czy wreszcie w…

Jan Chryzostom Zachariasiewicz. Pisarz, dziennikarz, spiskowiec, więzień polityczny

Postacie z historii Jan Chryzostom Zachariasiewicz Poeta, pisarz, dziennikarz, spiskowiec, więzień polityczny Piotr Haszczyn Przypadająca w tym roku 200 rocznica urodzin Jana Chryzostoma Zachariasiewicza jest dobrą okazją, by przypomnieć tego bardzo popularnego w XIX wieku pisarza, o którym jakże często wspominała swojego czasu lokalna prasa. A to, że Pan Zachariasiewicz przyjechał, a to, że wyjechał,…

Bracia Szeptyccy – Polacy i Ukraińcy, ziemianie, zakonnicy i jeden wojskowy.

Postacie z historii Bracia Szeptyccy – Polacy i Ukraińcy, ziemianie, zakonnicy i jeden wojskowy Familia Szeptyckich Braci Andrzeja i Stanisława Szeptyckich, kojarzymy na Podkarpaciu głównie z tego, że byli wnukami słynnego Aleksandra Fredry oraz z tego, że obaj identyfikowali się z odmienną narodowością. Jeden uważał się za Ukraińca, drugi za Polaka. Jeden był grekokatolickim duchownym,…

Profesor Maria Orwid – przemyskie korzenie wybitnej postaci

Postacie z historii Profesor Maria Orwid  – przemyskie korzenie wybitnej postaci Profesor Maria Orwid (1930-2009) była wybitną postacią polskiej psychiatrii i psychoterapii, znaną i szanowaną nie tylko w kraju, ale także w środowisku europejskich i amerykańskich psychoterapeutów rodzinnych. Dzięki niej w 1978 roku w Krakowie powstała pierwsza w kraju Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży, która…

Saul Axer – żydowski muzyk, który spoczął na Kruhelu Małym

Postacie z historii Saul Axer  – żydowski muzyk, który spoczął na Kruhelu Małym Tej kamienicy przy ul. Śnigórskiego 151 już dzisiaj nie ma. Strawiona wojenną pożogą przeminęła bezpowrotnie, tak jak odeszli w nicość jej mieszkańcy, przemyscy Żydzi. Ale jeszcze do czerwca 1941 roku mieszkał tu na I piętrze Saul Axer, nauczyciel muzyki  i kompozytor, charakterystyczna…